Milli Məclisin Aqrar siyasət komitəsinin iclasında “Məhsul şəhadətnaməsi haqqında” yeni qanun layihəsi müzakirə edilib.
Sənəd kənd təsərrüfatı istehsalçılarına məhsul yetişməzdən əvvəl maliyyə əldə etmək imkanı verəcək yeni mexanizmin tətbiqini nəzərdə tutur.
Sadə şəkildə desək, fermer istehsala başlamazdan əvvəl gələcəkdə yetişdirəcəyi məhsulu təminat kimi göstərərək maliyyə vəsaiti və ya istehsal üçün lazım olan məhsulları əldə edə biləcək. Bunun üçün “Məhsul şəhadətnaməsi” adlı elektron sənəddən istifadə olunacaq.
Şəhadətnamə “Elektron kənd təsərrüfatı” informasiya sistemi vasitəsilə hazırlanaraq maliyyə təşkilatlarına və təchizatçılara təqdim ediləcək.
Layihəyə əsasən, məhsul şəhadətnaməsinin iki növü olacaq: maliyyə və əmtəə məhsul şəhadətnaməsi.
Maliyyə məhsul şəhadətnaməsi əsasən banklar və bank olmayan kredit təşkilatları üçün nəzərdə tutulur. Bu halda fermer əvvəlcədən maliyyə vəsaiti alır və gələcək məhsulun satışından əldə ediləcək vəsait hesabına həmin borcu ödəməyi öhdəsinə götürür.
Əmtəə məhsul şəhadətnaməsi isə əsasən məhsul tədarükçüləri üçün nəzərdə tutulur. Bu zaman fermer borc müqabilində gələcəkdə istehsal edəcəyi kənd təsərrüfatı məhsulunu şəhadətnamənin sahibinə təqdim etməyi öhdəsinə götürür.
Yeni mexanizmin fermerlər üçün əsas üstünlüyü ondan ibarət olacaq ki, onlar məhsul yetişməzdən əvvəl istehsal üçün lazım olan maliyyə vəsaitini əldə edə biləcəklər.
Təchizatçılar da gələcəkdə əldə edəcəkləri məhsula dair əvvəlcədən təminat alacaqlar. Maliyyə təşkilatları isə aqrar sahə üçün yeni maliyyələşmə alətinə sahib olacaqlar.
Qanun layihəsində məhsul şəhadətnaməsi üzrə öhdəlik yerinə yetirilmədikdə, müqavilələrdən fərqli olaraq daha çevik və az xərcli tutma prosedurunun tətbiqi nəzərdə tutulur. Layihəyə əsasən, məhsul şəhadətnaməsinin özü icra sənədi hesab ediləcək və icra orqanına daxil olduğu gündən dərhal icraya yönəldiləcək.
Şəhadətnamələrin elektron sistem vasitəsilə hazırlanması onların tərtibi və notarial təsdiqi ilə bağlı xərcləri də aradan qaldıracaq. Elektron formada izlənməsi isə bu sənədlərin etibarlılığını artıracaq.
Bundan başqa, məhsul şəhadətnaməsinin sahibi fermerin məhsulun yetişdirilməsi və ilkin emalı prosesini monitorinq etmək hüququna malik olacaq. Bu, məhsulun şəhadətnamədə göstərilən şərtlərə uyğun istehsal olunmasına nəzarət etməyə imkan verəcək.
Qanun layihəsinin qəbulunun kənd təsərrüfatının maliyyələşdirilməsinə, fermerlərin dəstəklənməsinə, ərzaq təhlükəsizliyinin gücləndirilməsinə və aqrar sektorun inkişafına xidmət edəcəyi bildirilir.
